Από 44% στο 37%. Που οφείλεται η μειωμένη επιτυχία των διοικητικών προσφυγών;

Στις 19.1.2021 δημοσίευσα τα αποτελέσματα μιας ποσοτικής έρευνας που είχε διεξαχθεί από την Άντρια Αντρέου ως προς την πρώτη πενταετία της λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου. Αυτή είναι διαθέσιμη εδώ: https://dikaiosyni.com/katigories/arthra/44epitixia-twn-prosfigwn-sto-dioikitiko-dikastirio/

Με τη συμπλήρωση δεκαετίας, παρουσιάζεται εδώ μια διευρυμένη μελέτη. Η αντίστοιχη ποσοτική έρευνα για την πενταετία 2021-2025 διεξήχθη από την Αναστασία Μπάιλα, ερευνητική βοηθό της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Όπως έγραψα και πέντε χρόνια προηγουμένως: τα ποσοτικά χαρακτηριστικά κάθε άλλο παρά είναι αμελητέα. Η αξιοποίηση των εργαλείων ποσοτικής και ποιοτικής έρευνας είναι ακόμα σπάνια στην κυπριακή δικαστηριακή έρευνα, στην οποία επικρατεί ακόμα η λογική του black letter law. Εντούτοις, η χρήση της σε άλλα δικαστηριακά συστήματα φανερώνει τη σημασία της.

Ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις είναι αναγκαίες. Τα ποσοτικά στοιχεία που παρατίθενται πιο κάτω συλλέχθηκαν στη βάση των αποφάσεων ως είναι καταχωρημένες στη διαδικτυακή πλατφόρμα cylaw και αφορούν στα πρώτα δέκα χρόνια λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου. Περιλαμβάνουν τα ποσοστά επιτυχίας (ακύρωσης) και αποτυχίας (απόρριψης) προσφυγών ενώπιον των δικαστών του Διοικητικού Δικαστηρίου. Δεν έχουν συμπεριληφθεί στην ανάλυση ποσοτικά στοιχεία που αφορούν σε ενδιάμεσες αιτήσεις, αλλά αποκλειστικά σε τελική έκβαση της προσφυγής. Οπωσδήποτε τα ποσοστά δεν αποδίδουν επομένως ποσοστά επιτυχίας ανά καταχωρηθείσα προσφυγή, αλλά ανά εκδικασθείσα υπόθεση. Είναι σαφές ότι σημαντικός αριθμός προσφυγών αποσύρεται προτού φθάσει στο στάδιο της απόφασης, ενώ είναι προφανές ότι υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες διοικητικές αποφάσεις που ουδέποτε προσβάλλονται ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου. Συνεπώς, η ποσοτική ανάλυση δεν αποδίδει ποσοστά ακυρότητας ανά διοικητική πράξη ή ανά προσφυγή, αλλά αποκλειστικά ανά επιδικασθείσα υπόθεση στην οποία εκδόθηκε τελική απόφαση. Σημειώνεται ότι προσφυγές στις οποίες υπήρξε μερική ακύρωση, προσμετρήθηκαν ως επιτυχείς.

Για λειτουργικούς σκοπούς έχει ληφθεί υπόψη ο αριθμός αποφάσεων που εκδόθηκαν και όχι ο αριθμός υποθέσεων. Κατά συνέπεια συνεκδικαζόμενες υποθέσεις στις οποίες εκδόθηκε μια απόφαση, προσμετρούνται ως μια ενιαία απόφαση. Κατ’ εξαίρεση μεμονωμένες συνεκδικαζόμενες υποθέσεις στις οποίες άλλες προσφυγές υπήρξαν επιτυχείς και άλλες απορρίφθηκαν, προσμετρήθηκαν ως μια επιτυχής και μια απορριφθείσα απόφαση. Τα στατιστικά που παρατίθενται δεν θα μεταβάλλονταν ουσιωδώς με διαφορετική αξιοποίηση των μεμονωμένων αυτών αποφάσεων.

Πίνακες που δείχνουν το ποσοστό επιτυχίας προσφυγών σε δικαστικές αποφάσεις ανά δικαστή

 

Πίνακας Α: Πενταετία 2016-2020

 

2016 2017 2018 2019 2020 Σύνολο
Καλλιγέρου 36,06% 47,45% 53,84% 61,36% 58,82% 54,08%
Ευσταθίου 41,50% 51,42% 40,57% 45,56% 46,15% 45,30%
Σεραφείμ 56,25% 53,52% 46,96% 52,80% 44,66% 50,61%
Κωμοδρόμος 33,33% 38,23% 40,50% 36,58% 42,99% 38,60%
Μιχαήλ 32,46% 41,25% 44,15% 32,25% 31,57% 36,22%
Γαβριήλ – 29,41% 28,23% 34,44% 31,39% 31,29%
Ζερβού – 69,23% 56,60% 39,34% 52,17% 50,28%
Ολομέλεια 66,66% 33,33% 50,00% 75,00% – 57,14%
Σύνολα 40,16% 47,31% 43,12% 43,72% 44,70% 43,86%

 

Πίνακας Β: Πενταετία 2021-2025

 

2021 2022 2023 2024 2025 Σύνολο
Καλλιγέρου 67,56% 48,78% 58,18% – – 60,00%
Ευσταθίου 30,12% 41,46% 35,18% – – 35,61%
Σεραφείμ 25,49% 29,62% 21,87% – – 35,64%
Κωμοδρόμος 49,03% 39,32% 33.33% 31,73% 30,43% 36,59%
Μιχαήλ 37,34% 40,17% 42,39% 50,61% 38,09% 41,57%
Γαβριήλ 39,79% 32,00% 29,12% 35,05% 26,66% 32,42%
Ζερβού 61,01% 58,82% 56,14% 36,17% 30,95% 50,00%
Κελεπέσιη – – 47,05% 13,46% 35,89% 26,85%
Χριστοδούλου – – 36,00% 13,27% 37,14% 24,03%
Καμένος – – 8,33% 41,17% 28,26% 31,97%
Ολομέλεια – – – 0% – 0%
Σύνολα 44,38% 40,47% 38,46% 31,08% 31,80% 37,17%

 

Πίνακες που δείχνουν τον συνολικό αριθμό επιτυχών και απορριφθεισών προσφυγών σε δικαστικές αποφάσεις ανά δικαστή (ο πρώτος αριθμός δείχνει τις επιτυχείς προσφυγές και ο δεύτερος τις απορριφθείσες)

 

Πίνακας Γ: Πενταετία 2016-2020

2016 2017 2018 2019 2020 Σύνολο
Καλλιγέρου 22-39 28-21 28-24 54-34 40-28 172-146
Ευσταθίου 22-31 36-34 28-41 36-43 42-49 164-198
Σεραφείμ 45-35 38-33 31-35 47-42 46-57 207-202
Κωμοδρόμος 27-54 26-42 32-47 30-52 46-61 161-256
Μιχαήλ 25-52 33-47 34-43 30-63 24-52 146-257
Γαβριήλ – 5-12 24-61 31-59 27-59 87-191
Ζερβού – 9-4 30-23 24-37 24-22 87-86
Ολομέλεια 2-1 1-3 3-3 6-2 – 12-9
Σύνολα 143-213 176-196 210-277 258-332 249-308 1036-1326

Πίνακας Δ: Πενταετία 2021-2025

 

2021 2022 2023 2024 2025 Σύνολο
Καλλιγέρου 50-24 20-21 32-23 – – 102-68
Ευσταθίου 25-58 34-48 19-35 – – 78-141
Σεραφείμ 13-38 16-38 7-25 – – 36-101
Κωμοδρόμος 51-53 35-54 33-66 33-71 35-80 187-324
Μιχαήλ 31-52 47-70 39-53 41-40 32-52 190-267
Γαβριήλ 39-59 24-51 30-73 34-63 28-77 155-323
Ζερβού 36-23 30-21 32-25 17-30 13-29 128-128
Κελεπέσιη – – 8-9 7-45 14-25 29-79
Χριστοδούλου – – 9-16 15-98 26-44 50-158
Καμένος – – 1-11 28-40 26-66 55-117
Ολομέλεια – – – 0-1 – 0-1
Σύνολα 245-307 206-303 210-336 175-388 174-373 1010-1707

 

Ορισμένες παρατηρήσεις: ενώ ο μέσος όρος επιτυχίας των προσφυγών που εκδικάστηκαν και εκδόθηκε απόφαση σε τελικό βαθμό την περίοδο 2016-2020 ήταν κοντά στο 44%, το αντίστοιχο ποσοστό για την περίοδο 2021-2025 ανήλθε στο 37,17%. Η μείωση δεν είναι αμελητέα και είναι ακόμα πιο έντονη τα τελευταία τρία χρόνια. Το 2023, που ήταν μεταβατική περίοδος με την ανέλιξη των τριών αρχαιότερων δικαστών του Διοικητικού Δικαστηρίου και τον διορισμό τριών νέων δικαστών, το ποσοστό επιτυχίας ανέρχεται για πρώτη φορά κάτω από το 40%, στο 38,46%, ενώ τα έτη 2024-2025 το ποσοστό επιτυχίας πέφτει δραματικά, στο 31,08% και 31,80% αντίστοιχα. Η τάση αυτή φαίνεται να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αντικατάσταση των δικαστών του Διοικητικού Δικαστηρίου, εφόσον η πρώην Πρόεδρος του Διοικητικού Δικαστηρίου ήταν σαφώς η πλέον ακυρωτική δικαστής του Δικαστηρίου, με ποσοστό που την περίοδο 2019-2023 ανερχόταν περίπου στο 60% ακυρωτικών αποφάσεων, ενώ δύο από τους νέους δικαστές είχαν τα πιο χαμηλά ποσοστά ακυρωτικών αποφάσεων στη δεκαετή ιστορία του Δικαστηρίου. Γενικότερα πάντως, υπάρχει μια σαφής τάση απόρριψης περισσότερων προσφυγών συγκριτικά με το παρελθόν, η οποία χρήζει περαιτέρω ποιοτικής ανάλυσης. Τα ποσοστά δεν συνεπάγονται οποιαδήποτε ένδειξη ως προς την ορθότητα οποιασδήποτε απόφασης, αλλά δείχνουν μια τάση, η οποία στο πλαίσιο μιας ευρύτερης έρευνας θα μπορούσε να αποτυπωθεί ανά κατηγορία υποθέσεων.

Οπωσδήποτε ο αριθμός των τελικών αποφάσεων που εκδίδονται δεν μπορεί να κριθεί μονοδιάστατα, εφόσον δεν είναι κατ’ ανάγκη ίδια η δυσκολία κάθε υπόθεσης και κατά συνέπεια το ποσοτικό κριτήριο δεν είναι αποφασιστικό. Εντούτοις, προκύπτει ότι το Δικαστήριο, ως σύνολο, εξακολουθεί να εκδίδει ένα σημαντικό αριθμό αποφάσεων κατ’ έτος. Ο μέσος όρος αποφάσεων κινείται σταθερά σε μέσο όρο μεταξύ 70-80 τελικών αποφάσεων ανά δικαστή κατ’ έτος, κάτι που συνεπάγεται ότι έκαστος δικαστής εκδίδει κατά τη διάρκεια της πενταετίας σχεδόν μια τελική απόφαση ανά 2-2.5 ημέρες δικαστικού χρόνου, ποσοστό που, συνυπολογίζοντας και τις ενδιάμεσες αποφάσεις που αναπόφευκτα εκδίδει έκαστος δικαστής, είναι υψηλό.

 

Print Friendly, PDF & Email