Το ενωσιακό δίκαιο δεν απαγορεύει στις εθνικές αρχές ανταγωνισμού να κατάσχουν μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου επαγγελματικής φύσης κατά τη διάρκεια ελέγχων για πιθανές παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού, ακόμη και χωρίς προηγούμενη έγκριση από δικαστή, υπό την προϋπόθεση ότι προβλέπονται αυστηρές νομικές εγγυήσεις και αποτελεσματικός δικαστικός έλεγχος εκ των υστέρων.
Αυτό έκρινε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε απόφαση του, την Πέμπτη, έπειτα από προδικαστικό ερώτημα πορτογαλικού δικαστηρίου, στο πλαίσιο υποθέσεων που αφορούσαν ελέγχους της πορτογαλικής αρχής ανταγωνισμού σε επιχειρήσεις.
Κατά τους ελέγχους, οι αρχές είχαν κατασχέσει επαγγελματικά emails που είχαν ανταλλάξει εργαζόμενοι και στελέχη των εταιρειών, με τις επιχειρήσεις να υποστηρίζουν ότι η σχετική άδεια θα έπρεπε να έχει δοθεί από ανακριτή και όχι από την Εισαγγελία.
Το ΔΕΕ επισημαίνει ότι τα επαγγελματικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύονται από το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και των επικοινωνιών, ανεξάρτητα από τον επαγγελματικό τους χαρακτήρα. Παράλληλα, η κατάσχεσή τους συνιστά επέμβαση και στο δικαίωμα προστασίας των προσωπικών δεδομένων, ωστόσο επίσης έκρινε ότι οι περιορισμοί αυτοί μπορούν να δικαιολογηθούν όταν επιδιώκουν σκοπό γενικού συμφέροντος, όπως η διασφάλιση του υγιούς και ανόθευτου ανταγωνισμού στην αγορά, εφόσον προβλέπονται από τον νόμο και είναι αναλογικοί.
Σύμφωνα με την απόφαση, το ενωσιακό δίκαιο επιτρέπει, κατ’ αρχήν, την κατάσχεση επαγγελματικών emails από τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού χωρίς προηγούμενη δικαστική άδεια, υπό την προϋπόθεση ότι το εθνικό νομικό πλαίσιο οριοθετεί με σαφήνεια τις σχετικές εξουσίες των αρχών και παρέχει επαρκείς εγγυήσεις έναντι καταχρηστικών πρακτικών.
Το ΔΕΕ υπογράμμισε ότι όταν δεν προβλέπεται προηγούμενη δικαστική έγκριση είναι απαραίτητος ένας πλήρης και αποτελεσματικός δικαστικός έλεγχος μετά την πραγματοποίηση της κατάσχεσης, σημειώνοντας επιπλέον ότι οι αρχές δεν μπορούν να έχουν γενικευμένη ή απεριόριστη πρόσβαση στο σύνολο των ηλεκτρονικών επικοινωνιών των επιχειρήσεων, ενώ τα δεδομένα που συλλέγονται επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς της συγκεκριμένης έρευνας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι έλεγχοι επεκτείνονται σε κινητά τηλέφωνα, προσωπικούς υπολογιστές ή άλλες ηλεκτρονικές συσκευές που χρησιμοποιούνται τόσο για επαγγελματικούς όσο και για ιδιωτικούς σκοπούς, με το ΔΕΕ επισημαίνει ότι η πρόσβαση στα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα σε τέτοιες συσκευές μπορεί να συνιστά ιδιαίτερα σοβαρή επέμβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα των ενδιαφερομένων.
Για τον λόγο αυτό, σε περιπτώσεις πρόσβασης σε συσκευές μικτής χρήσης απαιτείται προηγούμενος έλεγχος από δικαστική ή ανεξάρτητη διοικητική αρχή, η οποία οφείλει να σταθμίζει τα εμπλεκόμενα δικαιώματα και να διασφαλίζει ότι η επέμβαση είναι απολύτως αναγκαία και αναλογική.
πηγή: ΚΥΠΕ
