Η ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκεται ξανά σε τροχιά επικίνδυνης κλιμάκωσης, με τη διπλωματία να τρέχει παράλληλα με τη στρατιωτική προετοιμασία. Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον εκπέμπει μήνυμα ότι είναι έτοιμη να μιλήσει για μια συμφωνία που θα κλείνει την πόρτα σε πυρηνικά όπλα και από την άλλη, η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε επίθεση δεν θα είναι μια ελεγχόμενη αναμέτρηση, αλλά θα μπορούσε να επεκταθεί σε όλη την περιοχή.
Το στίγμα της ιρανικής θέσης έδωσε ο ανώτατος ηγέτης, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος προειδοποίησε ότι αν οι Αμερικανοί ξεκινήσουν πόλεμο, αυτή τη φορά θα είναι περιφερειακός. Η φράση δεν είναι απλώς ρητορική. Υποδηλώνει ότι μια σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί σε πολλαπλά μέτωπα, όπως στη θάλασσα, σε αμερικανικές βάσεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, αλλά και σε κρίσιμες υποδομές ή συμμάχους που θεωρούνται ότι στηρίζουν την αμερικανική στάση, με πιο προφανή στόχο το Ισραήλ. Το μήνυμα αποτροπής απευθύνεται ταυτόχρονα προς τα έξω και προς τα μέσα, ήτοι προς τις ΗΠΑ ως προειδοποίηση κόστους, και προς το εσωτερικό ακροατήριο ως δήλωση αντοχής του καθεστώτος.
Την ίδια ώρα, η διπλωματική κινητικότητα δείχνει ότι κανείς δεν θέλει να φτάσει εύκολα στο σημείο μηδέν. Μεσολαβητικές προσπάθειες από χώρες όπως η Τουρκία, το Κατάρ και η Αίγυπτος επιδιώκουν να οργανώσουν άμεση επαφή, ακόμη και συνάντηση στην Άγκυρα, ανάμεσα στον Αμερικανό απεσταλμένο Γουίτκοφ και Ιρανούς αξιωματούχους. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί αφήνει ανοικτό παράθυρο συμφωνίας, αλλά υπενθυμίζει ότι η εμπιστοσύνη προς τις ΗΠΑ έχει υποστεί σοβαρή ζημιά και ότι απαιτούνται γέφυρες μέσω τρίτων για να υπάρξει πρόοδος.
Ωστόσο, το διπλωματικό παράθυρο συνυπάρχει με την πολιτική των κανονιοφόρων. Οι ΗΠΑ ενισχύουν την παρουσία τους, με το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln να λειτουργεί ως συμβολική και πρακτική υπενθύμιση ισχύος. Αυτό αυξάνει την αποτροπή, αλλά μεγαλώνει και τον κίνδυνο ενός επεισοδίου, με μια παρεξήγηση στη θάλασσα, μια επιθετική προσέγγιση σκαφών ή ένας λάθος υπολογισμό να δύναται να μετατρέψει την πίεση σε σύγκρουση.
Στον πυρήνα της γεωοικονομικής διάστασης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ. Από αυτό το στενό πέρασμα περνά περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η παραμικρή διατάραξη θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές ενέργειας, να αυξήσει το κόστος μεταφορών και να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού διεθνώς. Ακόμη κι αν υπάρχουν εναλλακτικοί αγωγοί, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τον όγκο της θαλάσσιας ροής, άρα οι αγορές θα αντιδρούσαν νευρικά στην απλή πιθανότητα κλεισίματος ή παρεμπόδισης.
Τέλος, η κρίση δεν μπορεί να αποκοπεί από το εσωτερικό του Ιράν. Οι αναφορές για μαζική καταστολή και υψηλό αριθμό θυμάτων έχουν ενσωματωθεί στην αμερικανική ρητορική, με τον Τραμπ να θέτει ως όρους την εγκατάλειψη των πυρηνικών φιλοδοξιών και τον τερματισμό της φονικής καταστολής. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει συμφωνία, αλλά και αν αυτή μπορεί να είναι πολιτικά ωφέλιμη και για τις δύο πλευρές. Σε μια τόσο φορτισμένη συγκυρία, η αποκλιμάκωση απαιτεί όχι μόνο συνομιλίες, αλλά και πειθαρχία στο πεδίο, ώστε να μη γίνει ένα τυχαίο επεισόδιο η σπίθα ενός πολέμου που κανείς δεν θα ελέγχει.
