Ομολογουμένως η Κύπρος αντιμετωπίζει μια πολυδιάστατη αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος και των θεσμών ως αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που έχουν συσσωρευθεί. Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών θεωρεί ότι το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να δώσει λύσεις στα μεγάλα προβλήματα που ταλανίζουν την κοινωνία. Το χειρότερο είναι ότι και εκεί που αντικειμενικά υπάρχουν κάποιες θετικές εξελίξεις ή κινήσεις από την εκάστοτε κυβέρνηση, αυτά δεν γίνονται πιστευτά. Προφανώς υπάρχει δυσπιστία, καχυποψία, μηδενισμός και σ’ ένα μεγάλο βαθμό ισοπεδωτισμός. Τα φαινόμενα αυτά είναι επικίνδυνα.
Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε μια έξαρση της διαπλοκής και της διαφθοράς. Πέραν τούτου, υπάρχει επίσης η εντύπωση ότι πολλές φορές δεν αποδίδεται δικαιοσύνη ή η απόδοσή της αργεί. Επιπρόσθετα, υπάρχει η αίσθηση ότι η Κύπρος απέχει πολύ από το να είναι ένα ευνομούμενο κράτος.
Παλαιότερα ο διανοητής Δημήτρης Χριστοδούλου είχε υπογραμμίσει ότι στην Κύπρο υφίσταται ένα «μαλακό κράτος». Η αναφορά αυτή υπονοεί, μεταξύ άλλων, ένα κράτος χωρίς ολοκληρωμένο θεσμικό και νομικό πλαίσιο το οποίο, ούτως ή άλλως, δεν εφαρμόζεται πλήρως. Ταυτόχρονα ένα άλλο χαρακτηριστικό ενός «μαλακού κράτους» είναι ότι η δικαιοσύνη εφαρμόζεται κατά το δοκούν. Προφανώς η κατάσταση αυτή έχει συμβάλει σε αρκετές ανεπιθύμητες εξελίξεις.
Επιπρόσθετα, το γεγονός ότι το πολιτικό σύστημα και τα μεγάλα κόμματα δεν αντέδρασαν ικανοποιητικά στα αρνητικά αυτά φαινόμενα συνέβαλε στο αίσθημα της απαξίωσης καθώς και στην ενίσχυση ακραίων καταστάσεων καθώς και στη δημιουργία κομμάτων/κινημάτων διαμαρτυρίας. Η κατάσταση αυτή δεν οδηγεί στην επίλυση των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα.
Θα ήταν θετική εξέλιξη εάν στην προεκλογική περίοδο είχαμε περισσότερες συζητήσεις για θέματα ουσίας με την κατάθεση θέσεων. Αυτό δεν συμβαίνει στον επιθυμητό βαθμό. Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών ανησυχεί για την κατάσταση αυτή.
Αρκετές φορές κατατίθεται η άποψη ότι στα δημοκρατικά πολιτεύματα οι εκλογές δίνουν λύσεις. Θεωρώ ότι τις περισσότερες φορές η εκτίμηση αυτή ευσταθεί. Όχι πάντοτε όμως, καθώς είναι δυνατό να υπάρξει διαιώνιση των προβλημάτων. Ούτως ή άλλως, η έκβαση των επερχόμενων εκλογών θα αποτελέσει την απαρχή διεργασιών για την επόμενη μέρα καθώς και για τις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 2028. Η κοινωνία δικαιολογημένα αναμένει λύσεις στα προβλήματα που την ταλανίζουν.
Το επιθυμητό είναι όπως οι πολίτες τοποθετηθούν στις εκλογές του Μαΐου με βάση τις θέσεις, το έργο και το ιστορικό των κομμάτων/κινημάτων καθώς και των υποψήφιων βουλευτών. Ο θυμός, η απαξίωση, ο ισοπεδωτισμός και ο μηδενισμός δεν οδηγούν στα καλύτερα αποτελέσματα. Οι ψηφοφόροι θα πρέπει επίσης να έχουν υπ’ όψιν τους ότι η πολιτική επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών και την προοπτικής της χώρας. Ως εκ τούτου θα πρέπει να πράξουν ανάλογα.
Εν κατακλείδι υπογραμμίζω ότι απαιτείται ένας τεράστιος αγώνας για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα και στους θεσμούς, περιλαμβανομένης της Δικαιοσύνης. Για μια τέτοια εξέλιξη υπάρχουν πολλές προϋποθέσεις. Σ’ αυτές συμπεριλαμβάνονται η αναβάθμιση της κριτικής σκέψης και της πνευματικής καλλιέργειας της κοινωνίας. Είναι επίσης σημαντικό να προωθηθεί η αξιοκρατία ούτως ώστε να προκύπτουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Τέλος είναι απαραίτητο όπως το πολιτικό σύστημα και το κράτος λειτουργήσουν με τρόπο που να προωθήσουν την κοινωνική συνοχή και ένα αίσθημα ευθύνης και αξιοπιστίας.
